Vrh

Tvoja trenutna lokacija:  Index / Info / Info Kategorija / Društvo




DAN OSOBA SA AUTIZMOM


U decembru mesecu 2007. godine, Generalna skupstina Ujedinjenih Nacija, usvojila je rezoluciju kojom je 2. april proglasen Svetskim danom osoba sa autizmom.

Brojne organizacije,savezi I drustva za pomoc osobama sa autizmom svoje aktivnosti vezane za obelezavanje ovog datuma rasporede tokom citavog meseca te slobodno mozemo reci da je mesec april, mesec osoba sa autizmom.

Ove godine kao i nekoliko predhodnih, organizacija “Autism Speaks” sprovodi akciju na globalnom nivou pod nazivom “Light it up blue”u koju mogu da se ukljuce sire zajednice i pojedinci, osvetljavanjem plavom svetloscu sto veceg broja institucija od znacaja kao sto su aerodromi, mostovi, koncertne hale, stadioni, skole, gradske kuce...Cilj svih akcija vezanih za 2.april je u teznji da se siroj javnosti skrene paznja na autizam, da postane svesnija njegovog postojanja, pojma, da bude upoznata sa problemima sa kojima se srecu osobe sa autizmom I njihove porodice.



Ljudi, uopsteno malo znaju o osobama sa autizmom uglavnom se sve svede na recenicu ”zive u svom svetu”, ili je slika iskrivljena holivudskim senzacionalistickim inerpretacijama gde se autisticni povezuju sa likom Rejmonda koga glumi Dastin Hofman u filmu “Kisni covek”. Rejmond je idiot savant  a samo mali postotak autisticnih ima odlike briljantnosti u strogo odredjenim sferama, na polju pamcenja npr.,najucestaliji ”ljudi kalendari” koji sa izuzetnom preciznoscu znaju koji je dan bio na odredjeni datum pre vise godina, dok su intelektualno inferiorni na svim ostalim poljima.



Svaka osoba sa autizmom je jedinstvena. Mnogi mogu da postignu akademska dostignuca dok sa druge strane oko 40% ima intelektualne poteskoce (IQ manji od 70). Neki do kraja zivota ne mogu da se osposobe za samostalan zivot.

Po najnovijim podatcima CDC(Centers for Disease control and prevention), ucestalost poremecaja iz spektra autizma u USA je 1 od 68 dece (kod decaka ucestaliji 1 od 42, kod devojcica 1 od 189). Sto se tice naseg okruzenja ta cifra je nesto drugacija, 6 od 1000 dece sa poremecajima iz spektra autizma, a prevalenca tipicnog autizma 1 - 2 dece od 1000. Prema podatcima Ministarstva za rad i socijalnu politiku u Srbiji je danas registrovano 2000 osoba sa autizmom od toga 800 dece.

Americka psihijatrijska asocijacija (APA) je autizam definisala kao jedan od pet pervazivnih razvojnih poremecaja. Pored autizma (classic autism) to su jos : Retov sindrom, Deciji dezintegrativni poremecaj, Aspergerov sindrom I Nespecificni pervazivni razvojni poremecaj.



Najraniji simptomi koji ukazuju na autizam javljaju se izmedju 12. i 18.meseca zivota. Neka deca pocinju sa normalnim razvojem sve do druge godine zivota kada gube stecene vestine. Neki od znakova kod beba su odsustvo brbljanja, nema gestikulacije (nema upiranja prstom, a na instrukciju “gledaj” dete ne reaguje ili gleda u prst), kasni sa razvojem govora ili gubi stecene jezicke i socijalne vestine, ima poremecaj spavanja, ne uspostavlja kontakt ocima, ne odaziva se na ime, nezainteresovanost za igracke, averzija prema dodiru…

Dijagnostika autizma se vrsi iskljucivo subjektivnim zapazanjem odredjenih oblika ponasanja. Ne postoje nikakvi testovi krvi, geneticki marker, facijalne oznake ili dr. karakeristike prisutne kod svih autisticnih koji bi pospesili dijagnostiku. Autizam i poremecaje iz spektra autizma karakterisu u razlicitim varijatetima I stupnjevima

-teskoce u socijalnoj interakciji (nezainteresovanost za drugu decu, koriste ruku odraslog da dodju do onoga sto zele, smanjena mogucnost za imitativnu, kreativnu igru…)

-teskoce u verbalnoj i neverbalnoj komunikaciji

-repetitivno (ponavljajuce ponasanje) pr.kretanje bez svrhe (ljuljanje telom,lupkanje rukama), slaganje igracaka po odredjenom redosledu, otpor prema promeni, izvodjenje dnevnih aktivnosti uvek istim redom, prevelika zaokupljenost samo jednom igrackom, autoagresija.

Rana dijagnostika, tretman i ukljucivanje u obrazovni proces kljucni su za decu sa autizmom.Tako im se moze pomoci da razviju svoje socijalne i komunikacione vestine, postanu samostalniji i vode ispunjeniji I produktivniji zivot.

U nasoj drzavi postoje mnoge manjkavosti u oblasti obrazovanja dece sa poteskocama ukljucujuci I autizam. Uprkos tome sto se svi strucnjaci slazu oko znacaja rane stimulacije, vecina dece sa razvojnim poteskocama nije ukljucena ni u jedan oblik obrazovanja sve do navrsene seste godine zbog nepostojanja odgovarajuce predskolske ustanove. Specijalizovane predskolske ustanove postoje samo u vecim centrima (Novi Sad, Beograd) i kao I redovne finansiraju se iz gradskog budzeta te predskolsko obrazovanje dece sa razvojnim poteskocama zavisi od toga koliko su lokalne zajednice iz kojih poticu u mogucnosti da finansiraju boravak u specijlnim vrticima. U drzavama u kojima je zakonski regulisano specijalno obrazovanje postoje Servisi za ranu intervenciju za decu sa razvojnim poteskocama do 3 god.zivota, posle 3.godine deca se ukljucuju u specijalan obrazovni sistem. Individualizovani edukativni programi u praksi su slabo realizovani, oni moraju biti podjednako dobri za svako dete, moraju se uzeti u obzir snage i slabosti svakog deteta I odrediti ciljevi i sredstva kako da se oni postignu, moraju biti angazovani svi strucnjaci kao i porodica dece sa poteskocama. Logopedski, defektoloski, psiholoski tretmani i terapije uglavnom su luksuz posebno za manje, nerazvijenije sredine.

O izazovima sa kojima se susrece porodica kao celina, a ciji jedan ili vise clanova ima autizam malo se govori. Pored dece sa autizmom i njihovih roditelja, braca i sestre su posebno ranjiva kategorija, oni od malena moraju da se izbore sa veoma vaznim zivotnim pitanjima.

S’ toga,setimo se ovog aprila da tu negde oko nas postoje “vilinska deca”, ona se kriju u “svom svetu” i deluju daleka, ali u svojim grudima imaju velika, neiskvarena srca, veca od cele planete.

Ivana Nićin
psiholog

 

Postavio: Srbobran.net dana 2016.04.02   |  Ocena:  

 

 

Glasaj
     


Učitava se...
 Prijavi se
Pretraga

KURSNA LISTA





stampaj | Powered by Koobi:CMS 7.31 © dream4® | Redakcija | Design and Development Edit by: 2N - N.Nenadov | Pratite nas na društvenim mrežama